Van maïsveld naar natuurparadijs
Hoe Geeste leefgebied creëert voor zeldzame soorten – bezoek van de jury van “Stream in the River”
Hoe Geeste leefgebied creëert voor zeldzame soorten – bezoek van de jury van “Stream in the River”
Wat twee jaar geleden nog voor landbouwdoeleinden werd gebruikt, is nu een divers en groot natuurgebied met waterpartijen, wilde bloemen, zand- en aardheuvels en talloze leefgebieden voor vogels, vissen en insecten.
Het project is mogelijk gemaakt dankzij de samenwerking van de Emsland Nature Conservation Foundation, de Weser-Ems State Fisheries Association en de Geeste Angling Club.
Het uitgangspunt was een voormalig veld van ongeveer drie hectare dat de Emsland Nature Conservation Foundation zo'n twee jaar eerder had verworven. Vanwege de bijzondere bodemgesteldheid was het gebied erg vochtig en slechts in beperkte mate geschikt voor intensieve landbouw.
Voor de natuurbehoudsstichting was deze eigenschap echter ideaal voor het creëren van een nieuw leefgebied voor inheemse dier- en plantensoorten. Het idee ontstond om het gebied op een zo natuurlijk mogelijke manier opnieuw in te richten en met name een groter vijverlandschap met ondiepe waterpartijen aan te leggen.
Tegelijkertijd was de Weser-Ems Staatsvisserijvereniging (LFV) op zoek naar geschikte locaties voor de aanleg van nieuwe kleine waterpartijen. De vereniging had financiering ontvangen van de Nedersaksische Milieustichting Bingo voor een omvangrijk project dat tot doel heeft in totaal 70 nieuwe vijvers in de regio Weser-Ems te creëren.
Dit leidde tot de samenwerking met de Stichting Natuurbehoud Emsland. De stichting stelde de staatsvisserijvereniging de nieuw verworven grond ter beschikking voor de aanleg van de vijver. Ook de Geeste Hengelsportvereniging werd als lokale partner betrokken en droeg niet alleen praktisch bij aan de uitvoering, maar dekte ook een deel van de bouwkosten.
De locatie van het terrein bood bijzonder gunstige omstandigheden. Het is omgeven door de afwateringssloot, die over een afstand van ongeveer vijf kilometer rechtstreeks naar de rivier de Ems loopt. Dit zorgde al voor een verbinding met een natuurlijk watersysteem. Het zeer natte gebied was daarom uitermate geschikt voor de aanleg van een ondiepe waterzone.
De planning voor de waterloop werd uitgevoerd door de hengelsportvereniging binnen de Weser-Ems Staatsvisserijvereniging. Nadat de aanvraag voor de waterrechten in juni 2025 was goedgekeurd en de financiële toezegging van de Bingo Milieustichting Nedersaksen in juli 2025 was ontvangen, konden de bouwwerkzaamheden op 4 september 2025 van start gaan. De Bingo Milieustichting droeg € 11.200 bij aan de financiering en de Geeste Hengelsportvereniging droeg nog eens € 2.251 bij.
Onder toezicht van de Staatsvisserijvereniging is een gevarieerd landschap van vijvers en ondiepe wateren aangelegd. Bij het ontwerp is bewust rekening gehouden met verschillende waterdiepten en oeverhellingen. De ondiepe wateren variëren in diepte van ongeveer 0,50 tot 1,50 meter. Dit heeft geresulteerd in een grote verscheidenheid aan structuren die geschikte leefomgevingen bieden voor talloze dier- en plantensoorten. De ondiepe en gevarieerde watergebieden zijn met name waardevol voor amfibieën en vissen, omdat ze uitstekende paaigebieden bieden en de ontwikkeling van nakomelingen ondersteunen.
De bouw werd voltooid op 15 december 2025. Direct daarna begon de Emsland Nature Conservation Foundation met de natuurlijke inrichting van het omliggende gebied. Het voormalige akkerland werd omgevormd tot glooiende heuvels en valleien. Vervolgens werd gecertificeerd regionaal zaad, bekend als "Regio-Saatgut", gezaaid. Leden van de Geeste Angling Club hielpen de Nature Conservation Foundation met het zaaien. De Nature Conservation Foundation leverde ook het zaad.
Bovendien werden er op de locatie doelbewust zand- en aardheuvels aangelegd. Deze dienen onder andere als broedhabitat voor de zeldzame oeverzwaluw. En de bijzondere structuren werden inderdaad snel geaccepteerd. De oeverzwaluwen groeven hun nestholen in de speciaal aangelegde zandheuvels en brachten daar hun jongen groot. Zo werd al kort na de voltooiing duidelijk hoe waardevol het natuurlijke ontwerp is voor de fauna.
De natuur heeft het nieuwe gebied opmerkelijk snel teruggewonnen. De wilde bloemen vormen een rijke voedselbron voor talloze insecten. Vlinders, sprinkhanen en wilde bijen vinden voedsel en geschikte leefomgevingen in het bloemrijke gebied.
Ook de vogelwereld heeft het nieuwe natuurreservaat ontdekt. Diverse ganzensoorten, zoals Canadese ganzen, Egyptische ganzen en grauwe ganzen, zijn waargenomen. Daarnaast zijn er verschillende eendensoorten gespot, waaronder zee-eenden, grote kuifduiken en Bewicks zwanen. Bijzonder bemoedigend zijn de waarnemingen van een paartje ijsvogels. Kieviten en gierzwaluwen hebben zich ook al in het gebied gevestigd. Dit heeft geresulteerd in een opmerkelijke biodiversiteit, ondanks dat de herinrichting pas recent is afgerond.
Het leven heeft zich al in het water gevestigd. De eerste vissen (waaronder prikkelvissen) hebben de nieuw ontstane ondiepe waterzone gekoloniseerd. De aansluiting op de afwateringssloot, die zo'n vijf kilometer naar de Ems loopt, heeft een geschikte leefomgeving en een belangrijke potentiële paaiplaats voor inheemse vissoorten gecreëerd. De Geeste Hengelsportvereniging houdt de ontwikkeling van de waterloop nauwlettend in de gaten. De waterwachters nemen regelmatig watermonsters, die vervolgens worden geanalyseerd. De resultaten tot nu toe zijn veelbelovend: alle watermonsters vallen binnen de acceptabele waarden.
Voor de natuurbehoudsstichting en de hengelsportvereniging is het nieuwe gebied niet alleen een toevluchtsoord voor dieren en planten. Het is ook bedoeld om kinderen en jongeren meer te leren over de lokale natuur. Schoolklassen uit Dalum en basisschool Geeste hebben zich al aangemeld voor projectdagen en natuurdagen. Leden van de hengelsportvereniging zullen deze evenementen begeleiden en de vragen van de leerlingen over planten-, vogel- en vissoorten beantwoorden. Op deze manier kan het gebied in de toekomst dienen als een praktische leeromgeving, waar kinderen uit eerste hand kunnen zien hoe de natuur zich ontwikkelt en hoe belangrijk verschillende habitats zijn voor de biodiversiteit.
Dat het project nu al bijzondere aandacht krijgt, blijkt ook uit de deelname aan de Nedersaksische waterwedstrijd "Beek in de Rivier". De hengelsportvereniging Geeste heeft de ondiepe waterzone voor de wedstrijd ingeschreven en is daarmee op de shortlist terechtgekomen.
Op dinsdag 18 augustus 2026 bracht de deskundige jury een bezoek aan de locatie om het nieuw aangelegde natuurgebied, de ontwikkeling ervan en de bijzondere kenmerken van het project met eigen ogen te bekijken. Onder de aanwezigen waren de juryleden van de Nedersaksische waterloopwedstrijd "Bach im Fluss", vertegenwoordigers van de deelstaatvereniging, Kathrin Wessels (namens de burgemeester), leden van de gemeenteraad van Geeste en vertegenwoordigers van de Stichting Natuurbehoud Emsland, waaronder Maike Hoburg.
Voor alle betrokkenen was het bezoek van de jury een bijzondere gelegenheid om de vooruitgang van de afgelopen maanden te benadrukken. Het project is het resultaat van een succesvolle samenwerking tussen verschillende belanghebbenden. De Emsland Nature Conservation Foundation stelde een voormalig akkerland, te nat voor landbouw, beschikbaar voor natuurbehoud; de Weser-Ems Staatsvisserijvereniging droeg bij met haar expertise en de mogelijkheid tot financiering via haar project voor kleine waterlichamen; en de Geeste Hengelsportvereniging nam als lokale partner de verantwoordelijkheid ter plaatse op zich en droeg financieel en praktisch bij aan de uitvoering.
De bijna natuurlijke transformatie heeft in korte tijd indrukwekkende resultaten opgeleverd. Een gebied dat door zijn vochtigheid een probleem vormde voor de landbouw, is omgevormd tot een divers natuurgebied dat talloze soorten aantrekt en hen nieuwe leefruimte biedt. Wilde bloemen bloeien er, insecten vinden er voedsel, oeverzwaluwen nestelen in de aangelegde duinen, vogels gebruiken het water en de graslanden, en vissen en amfibieën bewonen het nieuwe water. Tegelijkertijd is er een plek gecreëerd waar kinderen en volwassenen de natuur van dichtbij kunnen beleven en meer kunnen leren over de lokale flora en fauna.
Iedereen wacht nu vol spanning op de beoordeling van het project door de deskundige jury van de wedstrijd "Beek in de Rivier". Of de ondiepe waterzone in Geeste uiteindelijk wint of een plaats bij de top drie bemachtigt, wordt in september bekendgemaakt. Ongeacht de uitkomst heeft het gebied nu al een groot succes geboekt: een voormalig veld is in korte tijd omgetoverd tot een levendig stukje natuur, dat laat zien wat er bereikt kan worden door gezamenlijke inzet voor natuur- en waterbehoud.
Tekst: Gina de Münck
Foto's: Marcus Isernhinke
Moor & meer – verhalen uit de natuurparken
Natuurparken in de vakantieregio vieren hun jubileum.
In samenwerking met de Emsland-Kurier vieren we dit jaar de jubilea.20 jaar Natuurpark Bourtanger Moor'en'10 jaar Natuurpark Hümmling"Met verhalen over het indrukwekkende culturele landschap, opvallende en ongewone bezienswaardigheden en vrijwillige inzet met een sterk gevoel van lokale identiteit."
De artikelen worden gepubliceerd in de Emsland-Kurier en zijn beschikbaar op de Emsland-blog.Moor & meer“ op onze “Verjaardagspagina"Je kunt er meer over lezen in het kader van het themajaar."
