Hoe de honingbij steeds meer vrienden vindt in Emsland
Van schoolkinderen tot boeren: de vereniging Imme Bourtanger Moor leidt jong talent op.
Van schoolkinderen tot boeren: de vereniging Imme Bourtanger Moor leidt jong talent op.
Wie geïnteresseerd is in bijen, kan bij imkersvereniging Imme Bourtanger Moor veel meer leren dan alleen hoe honing in een pot terechtkomt. De vereniging ziet zichzelf als een educatief centrum voor biodiversiteit en natuurbehoud in het internationale natuurpark Moor-Veenland.
Sinds 2012 leidt de vereniging ook jonge en ambitieuze imkers op. De basiscursus loopt van januari tot december, wat hem onderscheidt van veel andere cursussen. Theorie en praktijk zijn gedurende het hele imkerjaar geïntegreerd. Zes ervaren instructeurs fungeren als mentoren voor de deelnemers. Ook na de opleiding blijft de vereniging beschikbaar om vragen te beantwoorden of problemen met betrekking tot de imkerij op te lossen.
Het lesprogramma omvat onderwerpen zoals de levenscyclus van de honingbij, honingproductie en hygiëne, maar ook voeding, bijenziekten, waswinning en de juiste omgang met een bijenkolonie. De verschillende wilde bijensoorten en hun belang voor de biodiversiteit komen eveneens aan bod. De opstartkosten bedragen € 1.500. Dit is inclusief een beschermend pak, een honingextractor, andere benodigde apparatuur en de kosten van het bijenvolk. Het is aan te raden om met twee bijenkasten te beginnen. Sommige apparatuur kan ook tweedehands worden aangeschaft. Gunar Beekeeping Supplies is al lange tijd een partner.
Een van de nieuwe imkers is Leonard Pohlmann. Hij kocht een kleine boerderij in het Sustrum Moor en is momenteel bezig met de renovatie ervan. Insecten en bijen hebben hem al sinds zijn schooltijd gefascineerd. Nu is het voor hem het juiste moment om zijn eigen bijenvolken aan te schaffen. "Ik ben dol op honing," zegt Pohlmann met zichtbaar enthousiasme. Hij heeft nog veel meer plannen voor zijn boerderij, die hij geleidelijk aan wil realiseren. Imkeren moet ook deel gaan uitmaken van zijn droom om op zijn eigen boerderij te wonen.
Ahmed Elhüseyin is een van de jongste deelnemers. Hij is al lange tijd een onmisbare helper in het bijencentrum en springt bij waar nodig. Hij was lange tijd bang dat hij allergisch zou zijn voor bijensteken. Gelukkig bleek die angst ongegrond. Volgend jaar is hij van plan om zelf twee bijenkorven te houden.
De jonge imker Joana Rösner is ook een groot liefhebber van bijenhouden. Ze is nu bezig aan haar tweede jaar. "Leven zonder honing en bijen? Mogelijk, maar bijna ondenkbaar," zegt ze, waarmee ze haar enthousiasme beschrijft. Haar man volgt nu ook een imkersopleiding. De jonge vrouw vertelt onder andere over het verplaatsen van de bijenvolken. Met toestemming van een boer kunnen de kasten bijvoorbeeld tijdens de bloeiperiode in een koolzaadveld worden geplaatst. Voor de imkers betekent dit extra werk en soms zelfs het opgeven van hun zomervakantie, vooral tijdens het actieve seizoen van de bijen. Maar uiteindelijk worden ze beloond met een waardevol natuurproduct en de trots om er deel van uit te maken. "Eén bijenvolk levert zo'n 20 kilo heerlijke honing op," zegt Joana Rösner.
Imkeren is ook mogelijk in de stad. Een bijenkolonie heeft niet veel ruimte nodig. Bijenkorven vind je niet meer alleen op grote percelen. Bijenkolonies kunnen ook op garagedaken, balkons of zelfs midden in de stad worden gehouden, mits aan de nodige voorwaarden wordt voldaan. Tijdens het foerageren leggen bijen tot wel drie kilometer af in een gebied van ongeveer 35 vierkante meter. Nectar en stuifmeel worden verzameld en teruggebracht naar de korf. Hun met stuifmeel beladen achterpoten lijken bijna op kleine, dikke broekjes.
Maar imkeren brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee. De gevreesde varroamijt is een van de grootste vijanden van de honingbij en kan hele kolonies ten gronde richten. Regelmatige inspecties zijn daarom essentieel. Daarnaast vormt de zich verspreidende Aziatische hoornaar ook een steeds grotere bedreiging voor bijenkolonies.
Voor Hermann Hüsers is, naast het werken met de bijen, het gemeenschapsgevoel een bijzonder belangrijk onderdeel van het clubleven. Hij is al 45 jaar imker.
"Wat hier zo bijzonder is, is het gemeenschapsgevoel," zegt de voorzitter. Er zijn in al die jaren geen serieuze conflicten geweest. In plaats daarvan steunen de leden elkaar, wisselen ze ervaringen uit, geven ze elkaar advies en helpen ze elkaar.
Het aantal nieuwe deelnemers lag ooit hoger. In 2019 namen 54 mensen deel aan de training. In 2026 was dat aantal gedaald tot 18. Niet elke deelnemer wordt daadwerkelijk imker. Na de dalende aantallen van de afgelopen jaren, met name na de COVID-19-pandemie, heeft Hüsers echter een hernieuwde toename van de belangstelling geconstateerd.
De fascinatie voor de wereld van de bijen is enorm. Honing wordt meestal twee keer per jaar geoogst: in het voorjaar en in juli. Daarna wordt een deel van het bijenvoer vervangen door suikerstroop. In de winter wordt de bijenstal stil. De kolonies mogen echter niet helemaal vergeten worden: de bijenkasten moeten regelmatig gecontroleerd worden.
Imkeren is meer dan alleen een hobby. Een project in de gevangenis van Meppen bewijst dit. Onder de titel "Van de magie van bloesems tot goud in de kooi" maken mensen daar kennis met de imkerij. In augustus werd het project bekroond met een prijs van de Nedersaksische Bingo Milieustichting (NBU).
Wat maakt imkeren uiteindelijk zo bijzonder? Het antwoord van de clubleden is vrijwel unaniem: "Het brengt je zo met beide benen op de grond." Of je nu alleen in de bijenstal bent of samen met andere imkers, het werken met bijen creëert een verbinding met de natuur. En het herinnert ons eraan dat zelfs deze kleine wezens van groot belang zijn voor het behoud van soorten.
Tekst: Gina de Münck
Foto's: Marcus Isernhinke & Natuurpark Bourtanger Moor-Veenland
Moor & meer – verhalen uit de natuurparken
Natuurparken in de vakantieregio vieren hun jubileum.
In samenwerking met de Emsland-Kurier vieren we dit jaar de jubilea.20 jaar Natuurpark Bourtanger Moor'en'10 jaar Natuurpark Hümmling"Met verhalen over het indrukwekkende culturele landschap, opvallende en ongewone bezienswaardigheden en vrijwillige inzet met een sterk gevoel van lokale identiteit."
De artikelen worden gepubliceerd in de Emsland-Kurier en zijn beschikbaar op de Emsland-blog.Moor & meer“ op onze “Verjaardagspagina"Je kunt er meer over lezen in het kader van het themajaar."
Iedereen die meer wil weten over het werk van de vereniging kan dat doen via IMME Zomerfestival Gelegenheid.
Het vindt plaats op zaterdag. 22. Augustus 2026, van 14.30 tot 21 uur aan de Hebelermeerer Straße 3 in Haren.
Bezoekers kunnen zich verheugen op een kinderprogramma, inclusief een springkasteel. Tegelijkertijd presenteert de vereniging een terugblik op de activiteiten van het afgelopen jaar en een inkijkje in haar werkzaamheden. Eten en drinken zijn verkrijgbaar.
