De Eems is het hart en de ziel van de regio. Samen met het Dortmund-Emskanaal vormt het de belangrijkste handelsroute naar de Noordzee en de rest van de wereld. Aan de rivier groeide Haren uit tot een van de belangrijkste scheepvaartcentra van Duitsland, Papenburg ontwikkelde zich tot een van de belangrijkste centra van moderne scheepsbouw en de Eurohafen Emsland groeide uit tot een knooppunt voor goederenvervoer.

Tegelijkertijd zijn aan de oevers enkele van de mooiste en meest soortenrijke natuurreservaten te vinden. In het zuiden van het district liggen voornamelijk steile oevers en bossen, verder naar het noorden liggen brede, vochtige overstromingsvlakten die essentiële leefgebieden vormen, vooral voor trekvogels. Daarom zijn grote delen van de rivier vogelreservaten van Europees belang.

De natuurlijke charme en de geur van de wijde wereld creëren de bijzondere charme van dit rivierlandschap, dat niet alleen in de smaak valt bij recreatieve schippers en kanoërs.

Langs de Eems lopen diverse fietspaden. Het Eemsfietspad bestrijkt zelfs de gehele 371 kilometer. Wie de rivier stroomafwaarts volgt, beleeft de fascinerende transformatie van de langste rivier, die zowel in Duitsland ontspringt als in zee uitmondt. De Eems begint als een kleine Senne-beek bij het Westfaalse plaatsje Schloß Holte-Stukenbrock en wordt pas bij Rheine een bevaarbare rivier, kort voordat hij het Emsland in stroomt – aanvankelijk echter alleen voor de pleziervaart. De grote vrachtschepen komen via het Dortmund-Eemskanaal hun vaargeul in Meppen binnen.

Er zijn zes sluizen in Emsland en bij de noordelijkste sluizen in Herbrum zijn de getijden van de Noordzee al voelbaar. En nog iets noordelijker kunnen ook de nieuwe oceaanreuzen van de Meyer Werft stroomafwaarts richting volle zee en uit het Emsland varen. 

Haar naam is Hase en ze weet als geen ander hoe ze mensen die op zoek zijn naar ontspanning kan charmeren. Bij Meppen mondt de rivier uit in de Eems. Om hier te komen heeft de rivier een kronkelige route van bijna 170 kilometer afgelegd. Vooral in het Emsland is het verval gering, het water van de Hase stroomt rustig en baant zich een weg in grote bochten.

Daardoor trad de Hase vaak buiten haar oevers en bereikte de dorpen. Daarom begon men al in de 17e eeuw met het reguleren en bijsturen van de loop ervan. Tegenwoordig weten we wel beter en geven we het de ruimte om zijn volledige schoonheid te ontvouwen. In de herstelde uiterwaarden aan de rand van het natuurpark Hümmling is een rijke biodiversiteit ontstaan, die aan de ene kant door kanovaarders en aan de andere kant door fietsers kan worden beleefd. Ook fietsers genieten van de afwisselende natuur en cultuurlandschappen met historische plaatsen zoals Haselünne, de oudste stad van Emsland.

Het Dortmund-Emskanaal is natuurlijk vooral de centrale waterweg van het Ruhrgebied naar de Zeven Zeeën. Maar hij is veel meer dan dat. Het is te ontdekken als een fascinerend technisch monument, dat in 1899 door keizer Wilhelm II werd geopend als het eerste grote binnenlandse waterwegkanaal. Over de 220 kilometer lange route liggen meer dan 160 bruggen. Het kanaal overspant drie rivieren en drie wegen. Er zijn tien stuwen, waarvan er zes in het Emsland liggen. En in de loop van zijn ruim 100-jarige geschiedenis is het meerdere malen herbouwd en uitgebreid. Naast de uitgestrekte bedding zijn er talloze ‘oude tochten’ die zich hebben ontwikkeld tot natuurparadijzen en insidertips voor vissers.

Tot slot heeft het Dortmund-Emskanaal zich ontwikkeld tot een zeer populaire recreatieve waterweg – vooral voor pleziervaarders en fietsers. Sommigen zien het als de centrale as van een complex kanalennetwerk, anderen houden van de vlakke paden langs de oevers, die uiteindelijk – dwars door het Emsland – naar de Noordzee leiden.

In beide richtingen takken verdere waterwegen af ​​van het Dortmund-Emskanaal, de belangrijkste noord-zuidverbinding. Hiervan speelt alleen het 70 kilometer lange Küstenkanal (Kustkanaal) van Dörpen naar de Hunte bij Oldenburg een belangrijke rol als transportroute voor de moderne vrachtscheepvaart. Het werd voltooid in 1935 na ongeveer 13 jaar bouwen. Het is ontstaan ​​uit het Hunte-Emskanaal, dat werd aangelegd om de Oldenburgse veengebieden te ontwateren. Het noordwestelijke deel van deze oude waterweg bestaat nog steeds: het Elisabethfehnkanaal . Sinds 1893, als het Fehnkanaal, ontsloot het de voorheen onbewoonde veengebieden, waardoor de vestiging van nederzettingen en het transport van turf mogelijk werd. Al meer dan 50 jaar is het een stille, maar goed verborgen parel onder recreatieve watersporters: er zijn hier nauwelijks 1.000 sluispassages per jaar.

Ook de Haren-Rütenbrock-kanaal Met een diepte van net geen twee meter en een breedte van 8,50 meter speelt het kanaal nu alleen nog een rol voor de pleziervaart – maar voor hen is het een heel belangrijke. Want het bijna 150 jaar oude kanaal is, naast het Eemskanaal, dat bij Delfzijl uitmondt in de Dollard, de enige bevaarbare verbinding tussen Duitsland en Nederland ten noorden van de Rijn.
De gehele waterweg met vier sluizen, tien beweegbare bruggen en de bijbehorende laan met steile eikenbomen is een beschermd monument.
Sinds 2016 mogen ook watersporters zonder vaarbewijs met gecharterde vaartuigen tot 15 meter lengte door het kanaal varen tussen de sluis in Haren en de Nederlandse grens bij Rütenbrock. 

Ten slotte begint in Hanekenfähr, ten zuiden van Lingen, het bijna 30 kilometer lange Ems-Vechtekanaal , waarop in de zomermaanden regelmatig een rondvaartboot vaart, mits de waterdiepte dit toelaat. De historische waterweg is ook een populaire route voor recreatieve watersporters naar de aangrenzende provincie Bentheim. Sinds 2005 is het kanaal open voor boten met een maximale lengte van 12 meter en een breedte van 6,50 meter, van de sluis van Hanekenfähr in Lingen tot de aanlegsteiger Rawe in Nordhorn. En sinds mei 2009 is er onbeperkte toestemming verleend voor scheepvaart op het Ems-Vechtekanaal, het Nordhorn-Almelokanaal, evenals andere kanaalgedeelten en stukken van de rivier de Vechte.

Wat de rivieren en kanalen missen, bieden de talloze meren in de regio Emsland ruimschoots: bijvoorbeeld strandplezier en zwemmen. Het stuwmeer Geeste is ook een populaire plek om te surfen en te zeilen, en biedt uitstekende mogelijkheden om de natuur te verkennen. Een zes kilometer lang wandelpad loopt rond het meer en onthult een biodiverse habitat.

Naast wandelpaden biedt de omgeving van het Sallermeer ook prachtige fietsroutes, evenals zeven bewegwijzerde routes van het Nordic Fitness- en Skipark Zuid-Emsland. Deze combinatie van inline skaten en langlaufen zorgt zelfs in de zomer voor een uitzonderlijke wintersportbeleving – inclusief de mogelijkheid om biatlon te proberen, aangezien er een laserbaan aanwezig is.

Een van de vele leuke tips voor een gezinsuitje is het Erikameer in Esterwegen. Dit vier hectare grote steengroevemeer heeft een heerlijk zwemgedeelte, een avontuurlijke speeltuin, barbecueplekken, minigolf, een skatepark en een boogschietbaan.

Lake Heeder is ongeveer drie keer zo groot en biedt daardoor een navenant breder scala aan recreatiemogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan waterskiën en wakeboarden, het huren van waterfietsen en natuurlijk uitstekende zwemmogelijkheden.

Dankernsee is het grootste zwemmeer in de regio Emsland en biedt daarom ook het grootste aanbod aan sport- en vrijetijdsactiviteiten: waterfietsen huren, waterskiën, Seabobs voor onderwaterverkenning en stand-up paddling zijn – naast het drie kilometer lange zandstrand – de hoogtepunten.